සෝණක ජාතකය

සෝණක ජාතකය

පුරාණ රජදහනක, සිරිලක දහමට ලැදි, ධර්මිෂ්ඨ රජෙකුගේ රාජධානියේ, සුවසේ ජනතාව විසූහ. එහෙත්, අතීතයේ සිදු වූ එක් මහා අවාසනාවන්ත සිදුවීමක් නිසා, එම රජධානිය අඳුරේ ගිලී, දුක්ඛිත තත්වයකට පත් විය. මෙම අවාසනාවට හේතුව වූයේ, රජුගේ මහා අමාත්‍යවරයා වූ සෝණ නම් වූ ශ්‍රේෂ්ඨ බෝසතාණන් වහන්සේ, තරුණ වියේදී සිදු කළ එක් අත්වැරැද්දකි. ඔහු, තම අනුකම්පා සහගත සිතින්, අසරණ තත්ත්වයක සිටි එක් මංකොල්ලකරුවෙකුට උපකාර කළ අතර, එම උපකාරය, නොපෙනෙන ලෙස, රජධානියට මහත් විනාශයක් ගෙන ආවේය.

බෝසතාගේ ළමා විය සහ මංකොල්ලකරුවා

තමා සෝණක බෝසතාණන් වහන්සේ, ධනවත් වෙළඳ පවුලක උපත ලැබීය. කුඩා කල සිටම, උන්වහන්සේ තුළ දයාව, මෛත්‍රිය, කරුණාව යන ගුණයන් මැනවින් වැඩී තිබුණි. සෑම සත්වයෙකු කෙරෙහිම අනුකම්පා සහගත වූ උන්වහන්සේ, දුප්පත්, අසරණ අය දුටු විට, තම ධනයෙන් උපකාර කිරීමට සැම විටම ඉදිරිපත් වූහ. දිනක්, තරුණ සෝණක, රජ මාළිගාවට යන අතරමඟදී, මාර්ගය අසල සැඟවී සිටි මංකොල්ලකරුවෙකු දුටුවේය. එම මංකොල්ලකරුවා, ඉතා දුප්පත්, ඇඳුම් පැළඳුම් නොමැති, කුසගින්නෙන් පෙළෙන්නෙකු විය. ඔහුගේ දෑස්වල කලකිරීම, බලාපොරොත්තු සුන්වීම පැහැදිලිව පෙනුණි.

"අහෝ, දුප්පත් මිනිසා! ඔබ මෙතරම් දුකින් සිටින්නේ මන්ද?"

සෝණක, අනුකම්පාවෙන් පිරුණු හඬින් ඇසීය. මංකොල්ලකරුවා, මුලින්ම බියෙන් සඟවාගෙන සිටියද, සෝණකගේ මුහුණේ වූ සැබෑ දයාව දුටු විට, තමාගේ දුක්ඛිත කතාව කියා සිටියේය. ඔහු, තම පවුල බේරා ගැනීමට, ණය ගෙවා ගැනීමට, නොසැලකිලිමත් ලෙස වැරදි මාර්ගයට වැටුණු බව පැවසීය.

"ස්වාමීනි, මම අසරණයෙක්මි. මගේ දරුවන් කුසගින්නේ සිටිති. මට වෙන කිසිම මඟක් පෙනුනේ නැත. ඒ නිසා, මම මේ අපරාධයට පෙළඹුනේ, මගේ පවුල පෝෂණය කිරීමටයි."

සෝණක, එම මංකොල්ලකරුවාගේ තත්ත්වය පිළිබඳව දැඩි සංවේගයට පත් විය. ඔහු, මංකොල්ලකරුවාට යම් මුදලක් ලබා දී, ඔහුට යහපත් ජීවිතයක් ගත කිරීමට දිරිමත් කළේය. ඔහු, මංකොල්ලකරුවාට මෙසේ කීය:

"මෙතැන් සිට, මෙම මුදලින්, යහපත් ජීවිතයක් ආරම්භ කරන්න. අපරාධවලින් වැළකී, ධර්මයෙහි හැසිරෙන්න. ඔබේ පවුලට සෙත සැලසේවා."

එහෙත්, සෝණක නොදත් දෙයක් විය. එම මංකොල්ලකරුවා, එදින රාත්‍රියේම, රජ මාළිගාවට කඩා වැදී, රජුගේ අතිශය වටිනා මුතු ඇටයක් සොරකම් කළේය. මෙම මුතු ඇටය, රජධානියේ සමෘද්ධියට, ආරක්ෂාවට සංකේතයක් විය. සෝණක, තමා උපකාර කළ පුද්ගලයා විසින් සිදු කරන ලද අපරාධය ගැන කිසිවක් දැන සිටියේ නැත.

රජධානියේ අඳුර සහ අනාගත අනාවැකිය

රජුට මුතු ඇටය අහිමි වූ පුවත දැනගත් විට, රජධානිය පුරා මහත් කලබලයක් ඇති විය. රජු, දැඩි කෝපයට පත් විය. ඔහු, තම අමාත්‍යවරුන්ට, ආරක්ෂකයින්ට, අණ දුන්නේ, මුතු ඇටය සොයා ගැනීමට, අපරාධකරුට දඬුවම් කිරීමටය. සෝණක, රජුගේ අමාත්‍යවරයෙකු ලෙස, මෙම කාර්යය භාර ගත්තේය. එහෙත්, ඔහුට කිසිදු හෝඩුවාවක් හමු නොවීය. රජධානිය, අඳුරේ ගිලෙන්නට විය. වර්ෂාව නොලැබීම, භෝග අස්වැන්න අඩුවීම, රෝග බහුල වීම ආදී දුක්ඛිත සිදුවීම්, රජධානියට අත්විය.

මෙම අවස්ථාවේදී, එක් රහස්‍ය අනාවැකියක් ප්‍රකාශ විය. එම අනාවැකියට අනුව, රජධානියේ අඳුරට හේතුව, රජුට අහිමි වූ මුතු ඇටය බවත්, එය සොයා ගන්නා තෙක්, රජධානියට සෙතක් නොලැබෙන බවත් පැවසුනි. තවද, එම අනාවැකියේ, මෙම දුෂ්කර තත්ත්වයෙන් රජධානිය මුදවා ගැනීමට, එක්තරා ශ්‍රේෂ්ඨ ගුණධර්මයන්ගෙන් යුත් පුද්ගලයෙකු පෙනී සිටින බවද සඳහන් විය.

සෝණකගේ බුද්ධිය සහ ධෛර්යය

සෝණක, මෙම අනාවැකිය ගැන සිතමින්, දැඩි චිත්තවේගයකට පත් විය. ඔහු, තමාගේ අනුකම්පාව නිසා, රජධානියට මෙවැනි දුක්ඛිත තත්ත්වයක් අත්වූ බව වටහා ගත්තේය. ඔහු, තම වරදට වගකීම භාර ගැනීමට තීරණය කළේය. ඔහු, රජු ඉදිරියේ, තම අතීතයේ සිදු කළ මංකොල්ලකරුවාට කළ උපකාරය ගැන, ඔහු විසින් සිදු කරන ලද බවට සැක කරන අපරාධය ගැන, හඬා වැළපෙමින් කියා සිටියේය.

"මහරජාණෙනි, මගේ අනුකම්පාව, අද රජධානියට විපත්ති ගෙනාවා. මම, මගේ අනුකම්පා සහගත හිතින්, එක් දුප්පත් මංකොල්ලකරුවෙකුට උපකාර කළා. මා දන්නේ නැහැ, ඔහු තමයි මේ අපරාධය කළේ කියලා. මාගේ වරදට, මාගේ වැරදි තීරණයට, මම වගකීම භාර ගන්නවා. මට දඬුවම් කරන්න."

රජු, සෝණකගේ අවංක භාවය, දුක, සංවේගය දුටු විට, ඔහුගේ කෝපය පහව ගියේය. ඔහු, සෝණකගේ ධෛර්යය, ඍජු භාවය අගය කළේය. රජු, සෝණකගෙන් ඇසුවේ, මංකොල්ලකරුවා ගැන හෝ මුතු ඇටය ගැන, ඔහු දන්නා කිසිවක් තිබේද කියාය.

සෝණක, තම මතකයන් සෙවීය. ඔහුට, එම මංකොල්ලකරුවාගේ මුහුණ, ඔහුගේ කටහඬ, ඔහු පැවසූ කතාව, මතකයට ආවේය. ඔහු, මුතු ඇටය අහිමි වූ දවස, රජුගේ ආරක්ෂකයා, එම මංකොල්ලකරුවා, රජ මාළිගාව අසල සැඟවී සිටිනු දුටු බව මතක් කළේය. සෝණක, තම බුද්ධියෙන්, තමාට ලැබුණු හෝඩුවාවන් එකතු කර, මංකොල්ලකරුවා සිටින ස්ථානය සොයා ගැනීමට සමත් විය.

මුතු ඇටය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සහ රජධානියේ විමුක්තිය

සෝණක, රජුගේ අණ පරිදි, ආරක්ෂකයින් සමග, මංකොල්ලකරුවා සැඟව සිටි ස්ථානයට ගියේය. එහිදී, ඔවුන් එම මංකොල්ලකරුවා, මුතු ඇටය සමගම අත්අඩංගුවට ගත්හ. මංකොල්ලකරුවා, තමා කළ අපරාධය ගැන, සෝණකගෙන් උපකාර ලැබීමෙන් පසු, තමා කළ වැරදි ගැන පසුතැවෙන බව කියා සිටියේය.

"ස්වාමීනි, මම අන්ධයෙක් වී සිටියා. මගේ කුසගින්න, මගේ දුප්පත්කම, මාව මේ අපරාධයට පෙළඹෙව්වා. නමුත්, ඔබ මට කළ උපකාරය, මට යහපත් මඟ පෙන්වූවා. මම, මගේ පසුතැවිල්ලෙන්, මෙම මුතු ඇටය නැවත රජුට භාර දීමට සූදානමින් සිටියා."

මුතු ඇටය, රජුට භාර දීමෙන් පසු, රජධානිය පුරා අඳුර පහව ගියේය. වර්ෂාව ඇදහැලුණි, භෝග අස්වැන්න වැඩි විය, රෝග බහුල වීම නැවතී ගියේය. රජධානිය, නැවතත් සමෘද්ධියෙන්, සශ්‍රීකත්වයෙන් පිරි ගියේය.

රජු, සෝණකගේ ධෛර්යය, බුද්ධිය, ඍජු භාවය, අගය කරමින්, ඔහුව තවත් උසස් තනතුරකට පත් කළේය. රජධානිය, සෝණකගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ, සුවසේ, ධර්මයෙහි හැසිරෙමින්, සදාකල් පැවතුණි.

සෝණකගේ බෝධිසත්ව චර්යාව

මෙම ජාතක කතාවෙන්, බෝසතාණන් වහන්සේ, තරුණ වියේදී, අනුකම්පාව, ධර්මය, ඍජු භාවය, බුද්ධිය, ධෛර්යය යන ගුණයන්ගෙන් යුක්තව, දුක්ඛිත තත්ත්වයෙන් රජධානිය මුදාගත් අයුරු පැහැදිලි වේ. උන්වහන්සේ, තම අනුකම්පාව, අන්ධ ලෙස ක්‍රියා නොකර, ධර්මය හා ඍජු භාවය සමග ඒකාබද්ධ කළහ. උන්වහන්සේ, තම වරද පිළිගෙන, ඊට වගකීම භාර ගත්හ. මෙම ගුණයන්, බෝසතාණන් වහන්සේගේ අනාගත බුද්ධත්වයට, අනුප්‍රාණය ලබා දුන්නේය.

කථාවෙන් ලැබෙන සාරධර්ම:

• අනුකම්පාව, ධර්මය හා ඍජු භාවය සමග ඒකාබද්ධ කළ යුතු බව.
• තම වරද පිළිගෙන, ඊට වගකීම භාර ගැනීමේ වැදගත්කම.
• බුද්ධිය, ධෛර්යය, ඍජු භාවය, ඕනෑම දුෂ්කර තත්ත්වයකින් ගොඩ ඒමට උපකාරී වන බව.
• අඳුරෙන් මිදීමට, සැබෑ ධර්මය හා යහපත් චර්යාවන් අනුගමනය කළ යුතු බව.

බාරමි 6:

• දාන පාරමිතාව: මංකොල්ලකරුවාට උපකාර කිරීම.
• සීල පාරමිතාව: ඍජු භාවයෙන් කටයුතු කිරීම, වරද පිළිගැනීම.
• ධම්මචාරියා පාරමිතාව: ධර්මයෙහි හැසිරීම, රජුට ධර්මය දේශනා කිරීම.
• කන්ති පාරමිතාව: දුක්ඛිත තත්ත්වයන්ට මුහුණ දීම, ඉවසීම.
• ධීරිය පාරමිතාව: ධෛර්යය, අභියෝගයන්ට මුහුණ දීම.
• අභිඤ්ඤා පාරමිතාව: බුද්ධිය, හෝඩුවාවන් සොයා ගැනීම, ගැටළු විසඳීම.